Nederlandse graslanden laten na decennia van achteruitgang een duidelijk herstel zien in plantendiversiteit. Dat blijkt uit een grootschalige nieuwe studie van Naturalis Biodiversity Center. De analyse van honderdduizenden vegetatie-opnames biedt hoopvolle aanwijzingen dat de biodiversiteitsdoelen voor 2030 binnen bereik kunnen liggen.
Onderzoeker Kaixuan Pan van Naturalis benadrukt het positieve nieuws:
“Er zijn genoeg verhalen over biodiversiteitsverlies. Laten we beginnen met het goede nieuws: we zijn in staat om verlies om te draaien. Dat is hoopvol voor iedereen.”
Volgens de studie, die vandaag gepubliceerd is in het wetenschappelijke tijdschrift Ecology Letters, herstelt de diversiteit aan plantensoorten in graslanden gemiddeld genomen. Dit in tegenstelling tot bossen, waar de afname doorzet. Pan vermoedt dat graslanden sneller reageren op verbeteringen omdat grassen een korte levenscyclus hebben.
Kwaliteit minstens zo belangrijk als oppervlakte
De onderzoekers analyseerden data uit de Landelijke Vegetatie Databank, een unieke verzameling van inventarisaties door zowel professionals als duizenden vrijwillige burgerwetenschappers. Door de zogenoemde species accumulation curves te corrigeren voor veranderingen in oppervlakte, konden ze aantonen dat herstel in graslanden niet alleen een kwestie is van toeval.
Pan concludeert dat alleen het beschermen van bestaande natuurgebieden niet voldoende is. De kwaliteit van de natuur moet van binnenuit versterkt worden.
“Alleen kijken naar hoeveel vierkante meters natuurgebied er zijn, is niet genoeg om natuurverlies tegen te gaan en de ambitieuze biodiversiteitsdoelen van de VN voor 2030 te halen.”
De studie pleit daarom voor een gerichte aanpak via het project Basiskwaliteit Natuur, waarbij de leefomstandigheden voor planten en dieren zowel binnen als buiten beschermde gebieden verbeterd worden.
Positief signaal voor beleid
Het herstel in graslanden toont aan dat natuurbeleid vruchten kan afwerpen. Dit biedt belangrijke aanknopingspunten voor provincies en het Rijk bij het vormgeven van het natuurbeleid de komende jaren. Vooral omdat de VN in 2030 een belangrijk tussenstation heeft voor wereldwijde biodiversiteit.
Pan en zijn collega’s hopen dat het succes in graslanden inspiratie biedt voor andere ecosystemen. “We hebben positieve voorbeelden nodig die aanzetten tot actie en laten zien wat wél werkt,” aldus de onderzoeker.
Het volledige wetenschappelijke artikel is verschenen onder de titel A Century of Shifting Native Species-Accumulation Curves Reveals Long-Term Biodiversity Loss.
Bron: Naturalis Biodiversity Center via Nature Today
